از کجا بفهمیم سرور در حال خراب شدن است؟

ساعت ۳ بامداد، سرور بی‌خبر خاموش می‌شود و ایمیل‌ها، فروش و داده‌های مشتری‌ها هم با آن. خبر خوب اینکه سرور معمولاً قبل از مرگ علامت می‌دهد. علائم خرابی سرور شامل کندی ناگهانی، ریستارت‌های تصادفی، صدای غیرعادی، گرمای زیاد، هشدار چراغ‌ها، خطای هارد، خطاهای نرم‌افزاری و بوت نشدن است. ادامه را بخوانید تا بدانید کدام علامت یعنی «همین الان اقدام کن».

جدول عیب‌یابی سریع در ۳۰ ثانیه

کارشناسان ما در نمایندگی ام‌اس‌ای جدول زیر را برای شما طراحی کرده اند:

در صورتی که که هر یک از علائم زیر را داشتید فقط کافیه با نمایندگی تعمیرات ام اس ای با شماره 45102-021 تماس بگیرید.

۸ نشانه خرابی سرور که باید جدی بگیرید

سرور معمولاً یکدفعه خراب نمی‌شود. قبل از خاموشی کامل، چند نشانه می‌دهد که بیشترشان را نادیده می‌گیریم. در ادامه علائم خرابی سرور را ساده توضیح می‌دهیم: چه شکلی است، چرا اتفاق می‌افتد، خودتان چطور چکش کنید و بعدش چه کار کنید و چه زمانی جهت تعمیر سرور باید اقدام کنید.

۱. کندی ناگهانی و افت سرعت سرور

اولین و رایج‌ترین نشانه‌ی خرابی سرور این است که کارهایی که همیشه سریع انجام می‌شدند، یکدفعه کند شوند. فایل دیر باز می‌شود، سایت یا نرم‌افزار دیر جواب می‌دهد و گاهی وسط کار همه‌چیز هنگ می‌کند. این کندی معمولاً سه دلیل دارد: یا CPU، رم و فضای دیسک تقریباً پر شده‌اند، یا برنامه‌ای مدام رم را می‌خورد و پس نمی‌دهد (نشت حافظه)، یا یکی از قطعات مثل هارد در حال خرابی است. برای مثال، اگر کپی یک فایل که قبلاً یک دقیقه طول می‌کشید حالا چند برابر زمان می‌برد، باید به دیسک شک کنید. اول Task Manager را باز کنید و ببینید کدام منبع پر است. اگر همه‌چیز آزاد بود و باز هم سرور کند بود، مشکل احتمالاً سخت‌افزاری است.

۲. ریستارت یا خاموشی‌های بی‌دلیل

اگر سرور بدون هیچ پیام خطایی خاموش یا ریستارت می‌شود، آن را جدی بگیرید. یک بار خاموش شدن می‌تواند اتفاقی باشد، مثلاً یک نوسان برق، اما وقتی تکرار می‌شود یعنی مشکلی زیر پوست سرور در جریان است. معمولاً مقصر یکی از این سه تاست: پاوری که ولتاژ ناپایدار می‌دهد، رم یا مادربردی که در مدار تغذیه مشکل دارد، یا گرمای بیش از حد که سرور را برای محافظت از خودش خاموش می‌کند. بدترین حالت چرخه‌ی «خاموش می‌شود، بالا می‌آید و دوباره خاموش می‌شود» است. این چرخه را عادی نگیرید، چون هر بار روشن و خاموش شدن به قطعات ضعیف‌شده فشار بیشتری می‌آورد. برای شروع، لاگ‌های سیستم را نگاه کنید و ببینید قبل از خاموشی چه اتفاقی ثبت شده است.

۳. صداهای غیرعادی

هر سرور صدای عادی خودش را دارد، یعنی همان وزوز یکنواخت فن‌ها. اگر صدایی شنیدید که قبلاً نبود، یعنی سرور دارد به شما خبر می‌دهد. وزوز یا تق‌تق از سمت پاور معمولاً نشانه‌ی مشکل در خازن یا قطعات داخلی آن است. صدای کلیک یا خراشیدن از هارد یعنی هد یا موتور دیسک دارد از بین می‌رود، و صدای بلند و جیغ‌مانند فن یعنی فن در حال خرابی است یا مسیر هوا گرفته است. اگر فن خراب شود، دمای داخل سرور سریع بالا می‌رود و CPU و هارد را هم با خودش می‌برد. پس در مورد صدا، هر چه زودتر بررسی کنید بهتر است، مخصوصاً اگر صدا از هارد می‌آید، چون در این حالت اول باید از اطلاعات پشتیبان بگیرید.

۴. گرمای بیش از حد و فن‌هایی که همیشه روی دور بالا هستند

گرما همیشه یعنی سرور دارد می‌میرد، اما همیشه هم بی‌خطر نیست. گاهی فقط گردوغبار روی هیت‌سینک و فیلترها نشسته یا اتاق سرور تهویه‌ی مناسب ندارد. ولی اگر فن‌ها مدام روی حداکثر دور کار می‌کنند یا سرور زیر بار ناگهان کند می‌شود، احتمالاً دما بالاست. خطرناک‌ترش این است که گرما معمولاً پیام خطای واضحی نمی‌دهد؛ سرور فقط بی‌خبر خاموش می‌شود و چند دقیقه بعد دوباره بالا می‌آید. گرمای طولانی‌مدت عمر همه‌ی قطعات را کم می‌کند. پس دمای اتاق را کنترل کنید، فن‌ها و هیت‌سینک‌ها را از گردوغبار پاک کنید و در نرم‌افزار مانیتورینگ برای دمای CPU هشدار بگذارید.

۵. چراغ‌های قرمز یا نارنجی و هشدار در iLO/iDRAC

چراغ‌های LED روی سرور، پاور و هارد مثل زبان ساده‌ی سرور هستند. سبز معمولاً یعنی همه‌چیز سالم است، و نارنجی یا قرمز، چه ثابت و چه چشمک‌زن، یعنی خطا یا وضعیت بحرانی. اگر چراغ قرمز چشمک‌زن روی پنل اصلی دیدید، سرور با یک خطای جدی روبه‌رو شده است. در سرورهای HP و Dell علاوه بر چراغ‌ها، لاگ‌های iLO و iDRAC هم اولین جایی هستند که باید سراغشان بروید، چون معمولاً دقیقاً می‌گویند کدام قطعه مشکل دارد. البته معنی رنگ‌ها و چشمک‌ها در هر مدل کمی فرق دارد و باید به راهنمای همان مدل رجوع کنید. اگر مطمئن نیستید چراغ‌ها چه می‌گویند، برای تشخیص خرابی سرور می‌توانید با کارشناسان ما به شماره‌ی ۰۲۱۴۵۱۰۲ تماس بگیرید.

۶. علائم خرابی هارد سرور

هارد یکی از رایج‌ترین قطعاتی است که در سرور خراب می‌شود، چون قطعه‌ای مکانیکی است و هر چه بیشتر کار کند، عمرش کمتر می‌شود. علائم خرابی هارد سرور معمولاً این‌هاست: هشدار SMART در BIOS یا نرم‌افزار مانیتورینگ، کند شدن یا هنگ کردن هنگام کپی فایل که نشانه‌ی بدسکتور است، شناسایی نشدن هارد یا پیام‌هایی مثل Hard Drive Not Detected، و وضعیت Degraded یا چراغ نارنجی و قرمز روی دیسک. نکته‌ی مهم اینکه قبل از نتیجه‌گیری، هارد را در یک Bay سالم دیگر امتحان کنید. گاهی خود هارد سالم است و مشکل از Bay یا Backplane است. اگر هارد واقعاً خراب بود، اول پشتیبان بگیرید و بعد سراغ تعویض بروید.

۷. خطاهای مکرر نرم‌افزاری و سرویس‌ها

همه‌ی مشکلات سرور از سخت‌افزار نیست. صفحه‌ی آبی (BSOD) در ویندوز، صفحه‌ی بنفش (PSOD) در ESXi، بالا نیامدن سرویس SQL، رفتن دیتابیس به حالت Suspect یا خطاهای 500، 502 و 503 در وب‌سایت، همه نشان می‌دهند مشکل فقط ظاهری نیست. فایل‌هایی که ناگهان باز نمی‌شوند هم نشانه‌ی جدی‌اند. برای پیدا کردن علت، به زمان شروع خطا نگاه کنید. اگر خطا درست بعد از یک آپدیت شروع شد، احتمالاً آپدیت مقصر است. اما اگر بی‌دلیل و پراکنده اتفاق می‌افتد، سخت‌افزار مثل رم و دیسک را هم بررسی کنید. بهتر است آپدیت‌ها را اول در محیط تست امتحان کنید.

۸. بوق‌های POST و بالا نیامدن سرور

وقتی سرور را روشن می‌کنید و بوق‌های ممتد می‌شنوید، یا پیامی مثل Memory Configuration Error می‌بینید، یا سرور قبل از بوت شدن گیر می‌کند، خرابی از مرحله‌ی هشدار گذشته و به مرحله‌ی جدی رسیده است. این علائم معمولاً به رم، مادربرد یا کنترلر رید اشاره دارند. در این حالت اول کابل برق و پاور را چک کنید، بعد رم‌ها را یکی‌یکی امتحان کنید و ببینید کدام ماژول مشکل دارد. اگر هنوز نتیجه نگرفتید، دست‌کاری بیشتر (مخصوصاً روی رید) می‌تواند اطلاعات را به خطر بیندازد. برای علت بالا نیامدن سرور و بررسی تخصصی، می‌توانید با شماره‌ی ۰۲۱۴۵۱۰۲ هماهنگ کنید.

کدام علامت‌ها اضطراری‌اند؟

بین این هشت نشانه، بعضی‌ها را نمی‌شود به فردا موکول کرد. بوی سوختگی الکترونیکی یا داغ شدن غیرطبیعی پاور یعنی باید فوراً برق سرور را قطع کنید و به هیچ وجه آن را نادیده نگیرید. ریستارت‌های پشت‌سرهم همراه با گرمای بالا هم وضعیت اضطراری است، چون هر بار روشن شدن به قطعات ضعیف‌شده فشار بیشتری می‌آورد. اگر در یک آرایه‌ی رید دو هارد هم‌زمان خطا دادند یا چراغ قرمز چشمک‌زن روی پنل اصلی سرور روشن شد، یعنی سرور با خطای بحرانی روبه‌رو است. در همه‌ی این حالت‌ها اولین کار این است که آرام باشید، اطلاعات مهم را اگر سرور هنوز بالاست پشتیبان بگیرید و بعد سراغ تشخیص بروید. در صورتی که نیاز به راهنمایی ای تعمیر سرور هم داشتید فقط کافیست با شماره 45102-021 تماس بگیرید.

چگونه بفهمیم مشکل سرور سخت‌افزاری است یا نرم‌افزاری؟

بعد از مشاهده علائم خرابی سرور چه کار کنیم؟

مهم‌ترین قانون این است که بیشترین آسیب به اطلاعات معمولاً از خود خرابی نمی‌آید، از اقدامات عجولانه می‌آید. پس اولین قدم، پشتیبان‌گیری فوری از مهم‌ترین داده‌هاست، آن هم تا وقتی سرور هنوز بالاست. قدم دوم ثبت علائم است: زمان دقیق مشکل، پیام خطا، رنگ چراغ‌ها و لاگ‌ها را یادداشت کنید تا عیب‌یابی سریع‌تر و دقیق‌تر شود. از ریستارت‌های مکرر هم پرهیز کنید، چون هر بار روشن و خاموش شدن می‌تواند دیسک یا قطعه‌ی نیمه‌سالم را کاملاً از کار بیندازد. اگر با رید کار می‌کنید، بدون تشخیص هاردها را جابه‌جا نکنید و عملیات Rebuild را اجرا نکنید، چون اشتباه در این مرحله ممکن است اطلاعات را غیرقابل بازیابی کند. هر جا مطمئن نبودید، بهتر است به جای امتحان کردن، از یک متخصص کمک بگیرید. کارشناسان تعمیر سرور ما آماده‌ی بررسی و راهنمایی شما هستند و از طریق شماره‌ی ۰۲۱۴۵۱۰۲ می‌توانید با آن‌ها هماهنگ کنید.

وقتی سرور بالا نمی‌آید چه کنیم؟

اگر سرور اصلاً بالا نمی‌آید، عجله نکنید و مشکل را مرحله‌به‌مرحله محدود کنید. اول ببینید مشکل از برق است یا نه. کابل برق و چراغ پاور را چک کنید و اگر سرور پاور دوم دارد، با آن تست کنید. بعد به بوق‌ها و پیام‌هایی که هنگام روشن شدن نمایش داده می‌شود توجه کنید، چون معمولاً مستقیم به قطعه‌ی مشکل‌دار اشاره می‌کنند. اگر شک به رم دارید، ماژول‌ها را یکی‌یکی جا بزنید تا معلوم شود کدام معیوب است. سپس سراغ هارد و کنترلر رید بروید و ببینید سیستم آن‌ها را می‌شناسد یا نه. اگر سخت‌افزار سالم به  به نظر می‌رسد ولی سیستم‌عامل بالا نمی‌آید، مشکل نرم‌افزاری است و بهتر است پیش از هر کاری از دیسک‌ها نسخه بگیرید.

چگونه از خرابی سرور پیشگیری کنیم؟

برای پیشگیری از خرابی سرور، این ۱۰ کار را حتماً انجام بدهید.

1. حتماً به‌صورت مداوم مانیتورینگ انجام بدهید تا مصرف CPU، رم و دیسک را همیشه زیر نظر داشته باشید و مشکل را قبل از توقف سرور ببینید.
2. حتماً هشدار چندسطحی تنظیم کنید تا با رسیدن مصرف منابع به ۷۵٪ هشدار، ۹۰٪ بحرانی و ۹۸٪ اضطراری، به‌موقع خبردار شوید.
3. حتماً ۲۰ تا ۳۰ درصد از فضای دیسک را خالی نگه دارید تا سرور با دیسک تقریباً پر کند و ناپایدار نشود.
4. حتماً دمای اتاق سرور را کنترل کنید تا با تهویه‌ی مناسب و هشدار دمای CPU، جلوی داغ کردن و خاموشی ناگهانی را بگیرید.
5. حتماً سرور را به‌صورت دوره‌ای تمیز کنید تا گردوغبار فن‌ها، فیلترها و هیت‌سینک‌ها مسیر هوا را نبندد.
6. حتماً از UPS استفاده کنید تا نوسان و قطعی ناگهانی برق به قطعات سرور آسیب نزند.
7. حتماً پاور دوم (Redundant) نصب کنید تا اگر یکی از پاورها خراب شد، سرور بدون خاموشی به کارش ادامه بدهد.
8. حتماً به‌صورت منظم پشتیبان‌گیری کنید تا اگر سرور خراب شد، اطلاعاتتان از دست نرود، و گاهی هم بازیابی آن را امتحان کنید تا روز حادثه غافلگیر نشوید.
9. حتماً آپدیت‌ها را اول در محیط تست امتحان کنید تا یک آپدیت ناسازگار، سرور اصلی را از کار نیندازد.
10. حتماً قطعات فرسوده و سرورهای قدیمی را به‌موقع تعویض کنید تا قبل از رسیدن به خرابی کامل، جایگزینشان آماده باشد.

کِی دست از آزمون‌وخطا بکشیم و سرور را به تعمیرکار بسپاریم؟

وقتی علامتی دیدید که با یک چک ساده، مثل بررسی کابل برق، ریستارت یا تمیز کردن گردوغبار، برطرف نشد، وقت اقدام برای تعمیر رسیده است. بوی سوختگی یا داغ شدن پاور، ریستارت‌ها و خاموشی‌های مکرر، خطا یا Degraded شدن رید، شناسایی نشدن هارد، صدای کلیک و خراشیدن، بوق‌های ممتد یا بالا نیامدن سرور، چراغ قرمز یا نارنجی که خاموش نمی‌شود، و خرابی دیتابیس، همه نشانه‌هایی‌اند که نباید به فردا موکولشان کنید. دلیلش هم روشن است: ادامه‌ی آزمون‌وخطا، مخصوصاً روی رید و دیسک‌ها، می‌تواند اطلاعات را برای همیشه از بین ببرد. پس در چنین حالتی سرور را روشن و خاموش نکنید، اگر هنوز بالاست از مهم‌ترین داده‌ها نسخه‌ی پشتیبان بگیرید و سریع با یک متخصص مشورت کنید. برای بررسی و تشخیص دقیق مشکل می‌توانید با شماره‌ی 45102-021 تماس بگیرید.

بهترین مرکز تعمیر سرور کجاست؟

اگر دنبال مرکزی هستید که قبل از تعویض هر قطعه، علت خرابی را دقیق پیدا کند، نمایندگی ام‌اس انتخاب شماست. ما در زمینه‌ی تعمیر سرور فعالیت می‌کنیم و مشکل سخت‌افزاری و نرم‌افزاری سرور شما را، از خرابی پاور، رم و هارد گرفته تا مشکل رید، خاموشی‌های ناگهانی و بالا نیامدن سرور، بررسی و رفع می‌کنیم. کارشناسان ما پیش از هر اقدام روی رید و دیسک‌ها به حفظ اطلاعات شما اهمیت می‌دهند، چون می‌دانیم برای شما داده مهم‌تر از خود سرور است. برای اینکه بدانید سرورتان چه مشکلی دارد و بهترین راه رفعش چیست، همین حالا با شماره‌ی 45102-021 تماس بگیرید و مشکل را با کارشناسان ما در میان بگذارید.

نتیجه‌گیری

سرور معمولاً بی‌خبر خراب نمی‌شود و همیشه اول علامت می‌دهد: کندی، ریستارت‌های تصادفی، صدای عجیب، گرما، چراغ‌های هشدار، خطای هارد، خطاهای نرم‌افزاری و بوت نشدن. اگر یکی از این هشت نشانه را دیدید، اول پشتیبان بگیرید، بعد علائم را ثبت کنید و قبل از هر اقدام عجولانه، به رید و دیسک‌ها دست نزنید. همین امروز لاگ‌ها و چراغ‌های سرورتان را نگاه کنید و اگر نشانه‌ای دیدید، صبر نکنید. برای تشخیص تخصصی و تعمیر می‌توانید با شماره‌ی ۰۲۱۴۵۱۰۲ تماس بگیرید. یک تماس امروز می‌تواند از توقف چندروزه‌ی کسب‌وکارتان در آینده جلوگیری کند.

سوالات متداول در موردعلائم خراب شدن سرور

آیا چراغ قرمز سرور همیشه به معنی خرابی جدی است؟

خیر. بسته به مدل سرور، چراغ قرمز می‌تواند هشدار هارد، پاور، دما یا یک خطای سخت‌افزاری باشد و باید بررسی شود.

وقتی RAID سرور Degraded می‌شود چه کار کنیم؟

وضعیت هاردها و RAID را بررسی کنید و بدون تشخیص دقیق، هاردها را جابه‌جا یا Rebuild نکنید.

آیا روشن و خاموش کردن مکرر سرور می‌تواند خرابی را بیشتر کند؟

بله. در برخی خرابی‌های سخت‌افزاری، روشن و خاموش کردن مکرر می‌تواند به قطعات یا اطلاعات آسیب بیشتری وارد کند.